ERZURUM İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Rahim Ağzı Kanseri Nedir?

Rahim ağzı kanseri, rahmin vajinaya açılan kısmı olan rahim ağzında (serviks) gelişen bir kanserdir. Rahim ağzı, doğum sırasında genişleyerek doğum kanalının açılmasını sağlayan anatomik bir bölgedir.

Rahim ağzı kanseri genellikle kanser öncesi bir dönem sonrasında gelişir. Bu dönemde hastalık yıllarca belirti vermeyebilir; ancak yapılan tarama testleri sayesinde erken tanı koyulabilir. Erken evrede tanı alan kadınlarda, tanı sonrası 5 yıllık sağkalım oranı yaklaşık %92’dir.

            Dünya genelinde meme, akciğer ve kalın bağırsak kanserlerinden sonra dördüncü sıklıkta görülen rahim ağzı kanseri, ülkemizde en sık görülen ilk on kanser arasında yer almaktadır.

Rahim Ağzı Kanseri Nasıl Gelişir?

Rahim ağzı kanseri, servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) olarak adlandırılan kanser öncesi hücresel değişiklikler ile ortaya çıkar. Kanser öncesi dönemden kansere ilerleme süresi ortalama 6 yıl olup, bu süre erken tanı ve tedavi için önemli bir fırsat sunar.

HPV ve Rahim Ağzı Kanseri İlişkisi

Rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %99’u, insan papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonu ile ilişkilidir. HPV, 200’den fazla tipi bulunan bir virüs grubudur ve çoğu kişide herhangi bir sağlık sorununa yol açmaz.

Yüksek riskli HPV tipleri kalıcı enfeksiyon oluşturduğunda kanser gelişebilir. Türkiye’de vakaların yaklaşık %70’i yüksek riskli tipler olan HPV 16 ve 18 ile ilişkilidir. HPV enfeksiyonu her kadında kansere neden olmaz; fakat kalıcı enfeksiyon riski oluşturur.

Rahim Ağzı Kanseri Taraması Nasıl Yapılır?

Rahim ağzı kanserinden korunmanın en etkili yolu düzenli tarama yaptırmaktır. HPV DNA testi, rahim ağzında yüksek riskli HPV tiplerinin varlığını belirlemek amacıyla yapılır.

HPV DNA testi pozitif olan kadınlarda kanser öncesi lezyon görülme riski artar ve ileri değerlendirme amacıyla kadın hastalıkları ve doğum kliniklerine yönlendirilir. Düzenli tarama yaptıran kadınlarda rahim ağzı kanseri görülme olasılığı çok düşüktür.

Türkiye’de Ulusal Kanser Tarama Programı

Rahim ağzı kanseri, Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında yapılmaktadır.

·         30–65 yaş arasındaki kadınlar

·         5 yılda bir HPV DNA testi ile taranmaktadır.

HPV DNA testi için jinekolojik muayene esnasında rahim ağzından sürüntü örneği alınır. Alınan bu örnek laboratuvarda incelenerek, kanserle ilişkili HPV tiplerinin bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Test işlemi kısa sürer, genellikle ağrısızdır ve anestezi gerektirmez.

Tarama hizmetleri;

·         Aile Sağlığı Merkezleri

·         Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM)

·         Sağlıklı Hayat Merkezleri

·         Mobil kanser tarama araçları aracılığıyla ÜCRETSİZ olarak sunulmaktadır.

Belirtileri Nelerdir?

Rahim ağzı kanserinin erken dönemlerinde genellikle belirti görülmez. En erken bulgu, tarama testleriyle belirlenmektedir.

Hastalığın ilerleyen dönemlerinde aşağıdaki belirtiler görülebilir:

·         Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında kanama veya ağrı

·         Adet dışı kanama veya lekelenme

·         Normalden uzun süren veya yoğun adet kanamaları

·         Menopoz sonrası kanama

·         Sulu, pembe veya kötü kokulu vajinal akıntı

·         Pelvik ağrı

Bu belirtilerden herhangi biri görüldüğünde en kısa sürede hekime başvurulmalıdır.

Risk Faktörleri Nelerdir?

Rahim ağzı kanseri riskini artıran faktörler şunlardır:

·         HPV enfeksiyonu

·         Erken yaşta cinsel ilişki

·         Çok sayıda cinsel partner

·         Sigara kullanımı

·         Bağışıklık sisteminin zayıflaması

·         Düzenli tarama yaptırmamak

Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi hastalığın evresine göre planlanır.

·         Erken evrede: Cerrahi yöntemler uygulanabilir.

·         İleri evrede: Radyoterapi, kemoterapi ve akıllı ilaç tedavileri uygulanabilir.

Serviks Kanserinden Korunma Yolları

·         30 yaşından itibaren düzenli tarama testlerini yaptırmak

·         Güvenli cinsel yaşam konusunda danışmanlık almak

·         Sigara kullanmamak

·         HPV’ye karşı aşı yaptırılması

Önemli Bilgiler

·         Rahim ağzı kanseri önlenebilir bir hastalıktır.

·         Erken teşhis edildiğinde tedavi başarısı çok yüksektir.

·         Düzenli tarama yaptırmak en önemli korunma yollarından biridir.